نتيجه يک آزمون سخت براي مسوولان گاز کشور بود که بي ترديد از آن سربلند بيرون نيامدند. در حالي که هوا به شدت در اقصي نقاط کشور سرد شده شرکت ملي گاز ايران نتوانست به وعده خود مبني بر عدم قطعي گاز در زمستان امسال جامه عمل بپوشاند و سرما ميهمان خانه هاي يخ زده بسياري از شهروندان سردشت، بانه، سقز، شاهرود، سمنان، دامغان، مشکين شهر، استان گلستان، خواف، رشتخوار، ساري، قائمشهر، کاشمر و بخش هايي از تهران شد. البته قطعي و افت فشار در اين شهرها به طور رسمي اعلام شد اما بي شک افت فشار و قطعي گاز به اين تعداد شهر ختم نمي شود و شهروندان و شهرهاي زيادي در اين فصل از نعمت گاز بي بهره اند.سيدرضا کسايي زاده مديرعامل شرکت ملي گاز افزايش مصرف گاز و البته افزوده شدن يک ميليون مشترک در بخش خانگي را طي يک سال اخير دليل اصلي قطعي گاز و افت فشار آن مي داند. مصرف سرانه هر مشترک بين 20 تا

25 مترمکعب است که در مجموع حدود 25 ميليون مترمکعب معادل يک فاز پارس جنوبي مي شود.

معاون وزير نفت با تاکيد بر اينکه در حال حاضر همه تاسيسات اين شرکت شامل پالايشگاه ها، خطوط سراسري و ايستگاه هاي تقويت فشار در حال فعاليت هستند، تصريح کرد؛ مصرف روزانه گاز کشور حدود 465 ميليون مترمکعب است که بيش از 82 درصد آن (حدود 382 ميليون مترمکعب) مربوط به مصرف بخش خانگي و تجاري بوده است.وي مصرف گاز در زمستان را شش برابر تابستان دانست و گفت؛ به منظور گازرساني مناسب به بخش خانگي به طور معمول در چهار ماه سرد سال گازرساني به نيروگاه ها و صنايع محدوده آنها ملزم به استفاده از سوخت دوم مي شوند. با وجود اينکه به طور معمول تلاش مي شود صنايعي که خوراک آنها گاز طبيعي است با محدوديت مواجه نشوند، ولي امسال به دليل سرماي شديد مجبور به کاهش گاز اين صنايع نيز شده ايم.

کسايي زاده ميزان مصرف گاز شهروندان را 5/2 برابر مصرف نفت سفيد در شرايط مشابه دانست. ارزان بودن گاز و آسان بودن بهره برداري از آن از مهمترين دلايل هدرروي گاز در ايران است.

اما در حالي که گاز 14 شهر کشور قطع يا با افت فشار مواجه است قطع گاز ترکمنستان مشکلات زيادي را بر ايران تحميل کرد. بسياري از کارشناسان معتقدند ترکمنستان به دنبال افزايش قيمت گاز صادراتي به ايران است و بسياري ديگر قطعي گاز را سياسي مي دانند. مهدي صفري معاون امور آسيا، اقيانوسيه و کشورهاي مشترک المنافع وزارت امور خارجه پرده از تحليل هاي کارشناسان برمي دارد؛ مشکل قطع گاز از سوي ترکمنستان به هيچ روي سياسي و به دليل قيمت نبوده، زيرا ارتباطات دو کشور دوست و برادر مطلوب و استراتژيک است.وي با بيان اينکه قطع شدن گاز از قبل در نامه يي اطلاع داده شده بود، تصريح کرد؛ وزارت امور خارجه ترکمنستان تاکيد کرده است مشکل قطع گاز به زودي و در اسرع وقت برطرف خواهد شد.

صفري با اشاره به اينکه قرارداد خريد گاز از ترکمنستان براساس معاهدات بين المللي بود، گفت؛ تاکنون 12 سال از مدت عقد اين قرارداد گذشته است و در اين مدت دو طرف به تعهدهاي خود عمل کرده اند.

معاون وزير امور خارجه تاکيد کرد؛ بحث افزايش قيمت مدتي است آغاز شده و در اين باره دو طرف بارها مذاکره کرده اند که دليل اصلي آن افزايش شديد قيمت جهاني انرژي بوده است. وي همچنين از گفت وگوي تلفني وزير امور خارجه ترکمنستان با منوچهر متکي گفت و تاکيد کرد؛ مشکل قطع گاز تنها به دلايل فني بوده است.اما حرف هاي معاون وزير امور خارجه اين سوال را به ذهن متبادر مي سازد که اگر قطع شدن گاز از قبل در نامه اطلاع داده شده چرا مسوولان در فکر افزايش سوخت جايگزين براي گاز نبودند؟

مخبر کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس معتقد است ترکمنستان در بدترين شرايط ممکن اقدام به قطع گاز ايران کرده است. بدين ترتيب اين موضوع شائبه تلاش اين کشور براي افزايش قيمت را تقويت مي کند. کاظم جلالي با اشاره به اينکه ترکمنستان دليل قطع گاز را مشکل فني مطرح کرده، گفت؛ قطع گاز از سوي ترکمنستان مشکلات عديده يي در شهرهايي که با قطع گاز روبه رو شده اند ايجاد کرده است (ترکمنستان 5 درصد گاز ايران را تامين مي کرده است.) ظاهراً مخبر کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس در جريان نامه ترکمنستان مبني بر قطع شدن گاز ايران نبوده چون در غير اين صورت مطمئناً شائبه افزايش قيمت را مطرح نمي کرد.

اما با افزايش مصرف گاز در کشور همانگونه که واردات به کشور با مشکلاتي مواجه شد صادرات اندک گاز به ترکيه نيز به حداقل رسيد. يک مقام آگاه به فارس گفت؛ در پي برودت شديد هوا و افت فشار گاز در داخل کشور، صادرات گاز به ترکيه نيز در جهت تامين بخشي از نياز داخلي به حداقل رسيد.

اين مقام آگاه افزود؛ براساس تعهد ايران بايد روزانه حدود 20 ميليون متر مکعب گاز به ترکيه تحويل دهد که اين روزها، حجم گاز تحويلي به اين کشور به حدود 4 الي 5 ميليون مترمکعب کاهش يافته است.

وي درباره واردات گاز از ترکمنستان نيز گفت؛ براي دريافت مجدد گاز از ترکمنستان، صحبت ها و مذاکرات غيررسمي نيز صورت گرفته تا پس از رفع بحران، مذاکرات به شکل جدي پيگيري شود.

تقابل وزارتخانه هاي نفت و نيرو

مديرعامل شرکت ملي گاز شب دوشنبه در گفت وگوي ويژه خبري شبکه دو حاضر شد و از پايين بودن راندمان بخش صنعت به خصوص نيروگاه ها گفت؛ دولت تصميم مناسبي مبني بر ترکيبي کردن سيکل نيروگاه ها گرفته است.

سيدرضا کسايي زاده اظهار کرد؛ وزارت نفت موظف به تامين گاز نيروگاه هاست و به اين منظور جلسات مشترک و مستمري بين وزارت نيرو و شرکت ملي پخش فرآورده هاي نفتي انجام مي شود، بنابراين مشکلات احتمالي در سيستم برق شهرها مربوط به سوخت نيروگاه ها نيست، بلکه مشکل فني است.

البته اين در حالي است که توانير روز گذشته اعلام کرد شرکت ملي گاز ميزان گاز تحويلي به نيروگاه هاي کشور را تا حد کم سابقه يي نسبت به سال گذشته کاهش داده است. از اين رو از مردم خواسته شد با حداکثر صرفه جويي از خاموشي جلوگيري کنند.بر اساس اين گزارش حجم گاز تحويلي به نيروگاه هاي سراسر کشور ديروز به 21 ميليون و 356 هزار مترمکعب رسيد که کمترين حجم گاز مورد نياز آنهاست.

يک بار ديگر وزارت نفت و نيرو در اوج سرما در مقابل هم قرار گرفتند البته اين بار نه در سطح وزيران. 5 بهمن 1383 حبيب الله بيطرف وزير نيروي وقت در مصاحبه با خبرنگاران درباره خاموشي برق گفت؛ برخي نيروگاه ها با مشکل سوخت مواجهند و اگر اين مشکل برطرف نشود خاموشي هاي گسترده يي در کشور اتفاق مي افتد. در همان روز و در همان ساعت بيژن نامدار زنگنه وزير نفت وقت زماني که با چنين سوالي از سوي خبرنگاران مواجه شد، گفت؛ قطعي برق ارتباطي با کمبود سوخت ندارد. او تاکيد کرد؛ کمبود برق اتفاقي است و ربطي به سوخت ندارد.

اگرچه وزير نفت در آن مقطع کمبود برق را اتفاقي دانست اما معاون وزير نفت در حال حاضر مشکلات فني را دليل خاموشي ها مي داند. در هر صورت چه خاموشي برق از عدم تامين گاز باشد يا مشکلات فني شب دوشنبه بسياري از نقاط شهر تهران از جمله ولنجک، اوين، شهرک غرب، سعادت آباد، فرحزاد و ونک طبق گفته برخي ناظران از ساعت 20/21 تا ساعت 30/1 بامداد با قطعي برق مواجه بوده اند. به راستي وزارت نيرو مقصر است يا نفت؟

اعتماد