فارس: رئيس مركز تحقيقات استراتژيك گفت: بايد با دنيا طوري رفتار كنيم كه آنها احساس كنند آمادگي انعطاف و چانهزني داريم.
حسن روحاني رئيس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام در كنفرانس ملي چشمانداز 20 ساله و الزامات سياست خارجي توسعهگرا گفت: بايد ميان قدرت و توسعه يكي را برگزيد و انتخاب كرد. در يك شرايط چارهاي به جز اين وجود ندارد كه كشور قدرت را انتخاب كند. بعد از جنگ جهاني دوم كه خيلي از كشورها مورد حمله واقع شده بودند استراتژي توسعه را برگزيدند و ديگر كشورها به فكر قدرت بودند.
رئيس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص با اشاره به اينكه بالاخره مجمع تشخيص در اوايل دهه 80 در دولت گذشته تصميمي اتخاذ كرد، افزود: سند چشمانداز استراتژي ملي ايران است. مجمع تشخيص و رهبري نظام توسعه كشور را انتخاب كردند كه در سند آمده است كه ايران در سال 1404 كشوري توسعه يافته باشد. مهم همين كلمه توسعه است كه در ابتداي سند آمده است. دنبال كلمه توسعه كلمات ديگري آمده است كه دنباله و پيرو توسعه است.
روحاني ادامه داد: امروز بعد از گذشت چند سال از سال 84 كه سند چشمانداز مبناي حركت نظام شد آيا همين چشمانداز را قبول دارند و به مهم اين رسيدند. بايد پرسيد كه آيا همه اين سند را قبول دارند و به آن ايمان آوردهاند. تصور من اين است كه چشمانداز تبديل به شعار شود، ما تاكنون تجربه برنامه 20 ساله نداشتهايم. برنامههاي ما در كشور فصلي است و حتي ساليانه نيست و مشكل كار ما همه اين است.
وي اظهار داشت: سند چشمانداز را بايد همه بپذيرند و قبول كنند، همه به زبان ميگويند اين سند به تاييد رهبري رسيده است و اما مهم براي همه بايد اين باشد كه در همه كارها سند چشمانداز محور و تابلو و الگوي ما باشد. هنوز در اذهان برخي مسئولين ابهام وجود دارد كه بايد به دنبال قدرت باشند و نسبت به توسعه ترديد دارند. بسياري از افراد جامعه نيز هنوز به سند چشمانداز ايمان ندارند.
رئيس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص با بيان اينكه براي رسيدن به اهداف سند نيازمند به ايمان و عزم ملي هستيم، تصريح كرد: همه بايد بيايند، 70 ميليون مردم به صحنه بيايند. همه بايد به ايران 1404 نگاه كنيم و اين راه را هموار كنيم، اين نياز به عزم ملي دارد و اگر بناست 70 ميليون انسان به صحنه بيايند كسي نميتواند كرامت اين 70 ميليون را فراموش كند بايد به همه احترام بگذاريم.
روحاني بيان داشت: الان ما نميتوانيم به اهداف سند چشمانداز برسيم، بايد 70 ميليون دست به دست هم بدهيم و حتي يك نفر را از اين محيط خارج نكنيم چون به اندازه يك نفر نيروي ما كاهش مييابد. با وضعيت كنوني و عزم يك گروه و يك جناح نميتوانيم به توسعه برسيم بايد همه احساس كنند بخشي ازاين بار بر عهده آنهاست.
وي خاطرنشان كرد: الان عده كمي را در نظر گرفتهاند كه بار توسعه كشور را بر عهده آنها بگذارند، ما نياز به دولت كارآمد، مجلس و قوه قضاييه داريم. دولت بايد كارآمد و مسئول باشد و در پايان هر سال گزارشي از تحقق اهداف سند چشمانداز را ارائه بدهد، الان هر كسي كار خودش را انجام ميدهد.
نماينده مجلس خبرگان رهبري اضافه كرد: در سند چشم انداز آمده رشد ساليانه بايد 8 درصد باشد ولي ميگويند اگر نشد، ايرادي ندارد. قبلا نفت ارزان بود الان بهاي نفت بالاي 90 دلار است و ميترسيم بگويند چون نفت گران است نميتوانيم به رشد برسيم. در صورتي به اهداف چشمانداز ميرسيم كه تورم يك رقمي باشد ولي الان تورم بالاي 20 درصد است. مركز تحقيقات و مجلس نرخ تورم را 24 درصد اعلام كرده است، بايد نرخ بيكاري زير 10 درصد باشد، رشد سرمايهگذاي هم بايد توسعه پيدا كند.
روحاني در ادامه گفت: هنوز هم ما نااميد نيستيم اما تجربه اين 3 ساله تجربه خوبي نبود، براي دست پيدا كردن به اهداف سند چشم انداز نياز به فهم مشترك داريم اول از همه براي مفهوم توسعه بايد فهم مشترك و شاخصهاي مشترك قابل پذيرش براي همه ارايه كنيم كه جايگاه اول كشور در منطقه يعني چه؟ بايد عمل ما هم مشترك باشد تا به اهداف سند چشمانداز برسيم.
وي افزود: بيترديد ايران كشوري است با جامعه داراي انگيزه قوي براي دفاع از اهداف ملي و آرمانها، داراي ملتي بزرگ كه براي حفظ منافع حياتي و ملي حاضر به ايثار و فداكاري است و كشوري است كه عليرغم تنوع در خرده فرهنگها، داراي وحدت ملي است اما از لحاظ علمي، فناوري و صنعتي داراي جايگاه متوسط است. ايران يك روزي بود كه از لحاظ صنعتي مونتاژكننده خوبي بود و در مرحله بعد كپيساز خوبي بود و سانتريفيوژها را كپي سازي كرديم كه كار مهمي بود. ما براي طراح و صنعتي شدن و پيشرفت در فناوريهاي پيچيده راه زيادي داريم.
رئيس مركز تحقيقات استرتژيك مجمع تشخيص با بيان اينكه در علم و دانش دانشگاههاي ما به كيفيت توجه ندارند، اظهار داشت: الان مانند شعب بانكها در همه روستاها دانشگاهها هم شعبه زدهاند، در علم ما مترجم خوبي هستيم اما توليد توليدكننده علم نيستيم. الان جنبش نرمافزاري كه شعارش را ميدهيم هنوز تحقق پيدا نكرده است. در دنياي امروز اگر نتوانيم به فناوريهاي روز دسترسي داشته باشيم نميتوانيم به استقلال برسيم.
روحاني با اشاره به اينكه در دنياي امروز استقلال معنا ندارد و همه كشورها به نوعي به هم وابستگي دارند، تصريح كرد: دنياي امروز به سوي وحدت و تبادل بيشتر پيش ميرود. در دنياي امروز ما به سياست خارجي خوب نياز داريم و حرفهايي بايد بزنيم كه تكبير آفرين نباشد، درشتگويي نكنيم. اينها سياست خارجي را درست نميكند سياست خارجي يعني راه و روش سلوك با دنيا كه يا تهديدي را كم كند و يا منفعتي را جذب كند.
وي بيان داشت: الان بايد تكليف روشن شود كه نياز به دنيا داريم يا نه؟ اگر نداريم نياز به تعامل نداريم و درونگرا هستيم. هيچ كس قبول ندارد كه توسعه درونگرايي ممكن است. اگر ما نبايد در مقابل دنيا تسليم باشيم اما با جنگ مداوم هم نميتوانيم به اهدافمان برسيم.
با داد و فرياد زياد نميتوانيم چيزي را به دنيا بفهمانيم، نياز به منطق و استدلال داريم و نميتوانيم به دنيا بگوييم شما نميفهميد و فقط ما ميفهميم.
اين فعال سياسي ادامه داد: يك روز وقتي ما در آژانس حرف ميزديم صداي همه بلند ميشد، آنها ميگفتند البرادعي را راه ندهيد چرا كه وي جاسوس است اما الان البرادعي مسلمان شده است و آدم خوبي است. آن زمان ارتباط با آژانس جاسوسي بود اما الان ارتباط با آژانس مثبت است. اين درست كه در باطن، دنياي غرب دشمن ما است اما پيامبر هم با كفار صلح ميكرد و معاهده امضا ميكرد. اصل زمان و مكان كه امام ميفرمودند براي سياست هم هست. ما بايد با سياست خارجي در پي تعامل زنده با دنيا باشيم.
روحاني گفت: سوال اول من اين است كه آيا ما حاضريم از جيب سياست خارجي چيزي را خرج توسعه كنيم؟ اينكه ميگوييم استراتژي ملي توسعه است آيا ميشود سياست خارجي را خرج توسعه كنيم چون تاكنون اقتصاد خرج سياست شده است. آيا شرايط جهاني نسبت به جمهوري اسلامي زماني كه سند چشمانداز به تصويب رسيد بهتر بود يا اكنون؟ آيا الان نظر دنيا نسبت به ما تغيير كرده است؟
وي بيان داشت: سياست خارجي كشورهاي منطقه با دنيا چگونه است؟ چون ما قرار است جايگاه اول منطقه باشيم كشورهاي ديگر هم بيكار نبودهاند. آيا الان ما الهامبخش جهان اسلام بر اساس آنچه در سند چشمانداز آمده است، هستيم؟ آيا الان مالزي واندونزي به ايران نگاه ميكنند؟ در سياست خارجي همچنان ميخواهيم سياست ابهام را برگزينيم يا دنبال شفافسازي هستيم؟
اين فعال سياسي تاكيد كرد: آيا ما ميخواهيم غيرقابل پيشبيني باشيم يا غيرقابل پيشبيني؟ وقتي رفتار ما غيرقابل پيشبيني باشد ناخودآگاه همه توجهها به دست ما جلب ميشود؟ آيا ما ميخواهيم دنيا مجذوب ما باشد يا بترسد؟ ما ميخواهيم هر روز ترسناكتر باشيم يا جاذبه بيشتري داشته باشيم؟ نحوه رفتار ما با دنيا بايد به گونهاي باشد كه آنها احساس كنند ما آمادگي انعطاف و چانهزني داريم.