علی مزروعی
یکی از مشکلاتی که در دوره حاکمیت یکدست اصولگرایان و به ویژه دولت نهم گریبانگیر کشور شده است مسئله آمار و اطلاعات دروغی است که بطور وافر از سوی دولتمردان اراده می شود و ظاهرا هیچ مرجع و مسندی نیز در این باره پاسخگو نیست ! طبعا در ایام هفته دولت که قرار است در سایه تبلیغات پر شدت چهره ای سفید و موفق از عملکرد دولت ارائه شود باید شاهد حجم انبوهی از این آمار و اطلاعات دروغ باشیم . برای اینکه معلوم شود که این مدعای من چقدر درست است فقط به یک نمونه از قول رئیس دولت نهم در باره میزان ظرفیت سازی برای تولید برق در دولت نهم و دولت خاتمی می پردازم و در ادامه قول وزیر نیروی همین دولت را درباره همین ظرفیت سازی ، و در نهایت با استفاده از گزارش تراز نامه انرژی ، که هرساله توسط وزارت نیرو منتشر می شود ، آمار آن ارائه می شود تا دریافته شود که ما در چه محیط و مسئولانی زندگی می کنیم ؟
رئیس دولت نهم در ششمین همایش گرامیداشت هفته جهانی مساجد گفته است :" دولت نهم ، دولت کار است و وقت خود را با پاسخ دادن به موج سازی های سیاسی تلف نمی کند ...به عنوان نمومنه ، میزان ایجاد نیروگاه و افزایش ظرفیت تولید برق در سال 76 تا 83 ( دوران دولت خاتمی ) مجموعا 14 هزار و 386 مگاوات بود و این افزایش از 84 تا 87 یعنی در سه سال اخیر 14 هزار و 691 مگاوات شده است یعنی بیش از 8 سال قبل به ظرفیت برق کشور اضافه شده است و این میزان از سال 68 تا 75 نیز حدود 8739 مگاوات بوده است ." ( روزنامه اعتماد ، 31/5/87 ، ص 2)
در صفحه 4 همین روزنامه از قول وزیر نیرو آمده است :" زمانی که وزارت را تحویل گرفتم ظرفیت نصب شده 39 هزار مگاوات بود اما الان این ظرفیت 49 هزار مگاوات است . ملاحظه می شود که از قول ریئس دولت تا وزیر مسئول اش چقدر از میزان ظرفیت ادعایی نصب شده پرید ؟ حال برویم سرگزارش تراز نامه انرژی ، که آمار به نقل از آخرین گزارش منتشره برای سال 1385 توسط دفتر برنامه ریزی کلان بذق و انرژی وزارت نیرو حکایت دارد :
1- ظرفیت نصب شده اسمی نیروگاههای وزارت نیرو در سال 1376 برابر 23257 مگاوات بوده است که در سال 1383 به 36270 مگاوات افزایش یافته است و این نشاندهنده افزایش ظرفیت 13013 مگاوات تولید برق به نیروگاههای وزارت نیرو در دوره خاتمی است .
ظرفیت نصب شده اسمی نیروگاههای کل کشور ( وزارت نیرووسایر بخش ها ) در سال 1376 برابر 24167 مگاوات بوده است که در سال 1383 به 37300 مگاوات افزایش یافته است و این نشاندهنده افزایش ظرفیت 13113 مگاوات تولید برق به نیروگاههای کل کشور در دوره خاتمی است .
در شش ماهه اول سال 1384 نیز حدود 2000 مگاوات ظرفیت به تولید برق کشور افزوده شده که با احتساب آن در عملکرد دولت خاتمی کل ظرفیت نصب شده در دولت اصلاحات معادل 15113 مگاوات می شود که اختلاف کمی با رقم اعلامی توسط رئیس دولت نهم دارد 0 727 مگاوات ) ولی قول وزیر نیرو مبنی بر تحویل گیری 39 هزار مگاوات را تایید می کند .
2 - بر پایه این گزارش در سال 1384 معادل 9/3719 مگاوات و در سال 1385 معادل 7/4118 مگاوات به ظرفیت اسمی تولید برق کشورافزده شده است و اگر به مدار وارد شدن 5233 مگاوات ظرفیت تولید برق را که قرار بوده بطور قطعی در سال 1386 به نتیجه برسد قطعی بگیریم وبه ایندو رقم اضافه کنیم سرجمع ظرفیت نصب شده در سه سال گذشته برابر 6/13071 مگاوات می شود ، که 2000 مگاوات نصب شده در شش ماهه اول سال 1384 باید از آن کسر شود و در نتیجه ظرفیت نصب شده در دولت احمدی نژاد معادل 6/11071 مگاوات می شود که با رقم اعلامی توسط رئیس دولت نهم تفاوتی ناقابل 3620 مگاواتی دارد ! البته با قطعی گرفتن ظرفیت 5233 مگاوات برای سال 1386 ظرفیت نصب شده کل کشور برابر 50372 مگاوات می شود که با رقم اعلام شده توسط وزیر نیرو 1000 مگاوات اختلاف دارد و طبعا اگر قول وزیر نیرو دقیق باشد باید این رقم از عملکرد دولت نهم کسر شود که در نتیجه ظرفیت نصب شده در دوره این دولت بالغ بر 10071 مگاوات خواهد شد !
نکته قابل توجه اینکه در دولت های قبلی باراصلی ظرفیت سازی برای تولید برق کشور بدوش دولت بوده است اما در پی سیاست های متخذه در دولت اصلاحات ورود بخش خصوصی به این بخش تمهید شد و در نتیجه ظرفیت نصب شده 3113 مگاوات در دوسال 1384 و1385 توسط بخش خصوصی و 1333 مگاوات هم توسط صنایع بزرگ سرمایه گذاری شده است و با توجه از مدار خارج شدن برخی از واحدهای نیروگاهی ، وزارت نیرو تنها 3341 مگاوات در این دوسال به ظرفیت اسمی تولید برق کشور افزدوه است و در مورد سال 86 نیز آمار هنوز در دسترس نیست بنابراین مقایسه ظرفیت نصب شده در دو دوره دولت خاتمی و احمدی نژاد وقتی می تواند درست باشد که فقط سرمایه گذاری انجام شده توسط وزارت نیرو در این باره مورد مقایسه قرار گیرد وگرنه قیاس مع الفارق می شود به ویژه اگر درنظر آوریم که هزینه های ارزی دولت احمدی نژاد در سه سال گذشته حداقل با هشت سال هزینه های ارزی دولت خاتمی برابری دارد اگر بیشتر نباشد!
3- برپایه برنامه ریزی وزارت نیرو قرار بوده است در سه سال گذشته 15000 مگاوات به ظرفیت اسمی تولید برق کشور اضافه شود که نزدیک به 75 درصد سرمایه گذاری و کار آن در دولت خاتمی انجام و در عمل حدود 11000 مگاوات آن در دولت احمدی نژاد به نتیجه رسیده و به ظرفیت تولید برق کشوراضافه شده است . بر پایه همین برنامه ریزی در سه سال گذشته باید انجام سرمایه گذاری برای ظرفیت سازی تولید برق به میزان حداقل 15000 مگاوات شروع می شد تا روند جریان تولید برق مصرفی مورد نیاز کشور مواجه با نقصان و خاموشی نشود و متاسفانه گزارش ها حاکی از شروع سرمایه گذاری برای حدود 10000 مگاوات است و این در شرایطی است که وزارت نیرو بیش از 2000 میلیارد تومان به پیمانکاران سازنده نیروگاهها بدهکار است . هر چند زمستان سرد گذشته و خشکسالی سال جاری می تواند توجیه خوبی برای کمبود تولید برق در کشور و خاموشی های سال جاری باشد اما متاسفانه باید اذعان کرد که سیاست های غلط مجلس هفتم و دولت نهم در تثبیت قیمت برق در سه سال گذشته علت اصلی این رخداد است وتا حدودی سوء مدیریت ، و البته تا سال گذشته دولت نهم از سرمایه گذاری دولت خاتمی بهره می برد اما از سال جاری باید نان کار خودش را بخورد و ایضا سال آینده ! و خاموشی های اخیر از نتایج سحر عملکرد دولت نهم است و بطور قطع و یقین اگر برای ظرفیت سازی مناسب با نیاز کشور برای سال های آینده از هم اکنون برنامه ریزی و اقدام نشود روند و دامنه خاموشی ها در کشور ادامه و گسترش خواهد یافت و جریان توسعه و پیشرفت اقتصادی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران را با اختلال و ضربه جدی مواجه خواهد شد و معلوم نیست دهه پبشرفت و عدالتی در کار باشد !
