نواندیش: به عنوان یک نمونه علاقمندم موقعیت و رفتار دو رئیس جمهورایران را در رابطه با گفتگو با آمریکا مطرح می کنم. یکی از جدی ترین انتقادهایی که دوستان آقای خاتمی به ایشان در زمینه سیاست خارجی وارد می کردند، پرهیز آقای خاتمی از مواجهه با کلینتون و عکس نگرفتن با رهبران جهان در سال 2000 میلادی در اجلاس هزاره در نیویورک بود. شاید انتقاد بجایی هم بود اما واقعیت این بود که ایشان نگران از فشارهای داخلی و مشکلاتی که ممکن است با آن در داخل مواجه شود از مواجهه با کلینتون و حتی یک تماس کوتاه و تشریفاتی نیز گریزان بود. بعد از سخنرانی آقای خاتمی درسازمان ملل که با حضور کلینتون انجام شد، وقتی ایشان شنید که ممکن است کلینتون به طرف محل استراحت او درسازمان ملل برود محل را ترک کرد. کلینتون راهروهای مسیر حرکت آقای خاتمی را طی کرده بود تا شاید به صورت اتفاقی با ایشان مواجه شده و گفتگویی بکند. وی وقتی آقای خاتمی را پیدا نکرده بود حتی به اطاقی استراحت ایشان در سازمان ملل هم سرزده بود که بجای ایشان با محافظ ایشان مواجه شده بود و با وی دست داده بود.
به گزارش نواندیش ، دکتر محسن امين زاده معاون وزارت امور خارجه در دولت اصلاحات كه در نشست ماهانه حزب جوانان ایران اسلامی با موضوع نقد سياست خارجي دولت نهم سخن مي گفت با مقايسه سياست خارجي دولت اصلاحات و دولت نهم اظهار داشت:سال 84 که دولت نهم سياست خارجي را تحويل گرفت، بهترين دوران پس از انقلاب بود در حالي که دولت اصلاحات سال 76 در اوج بحران دولت را تحويل گرفت و با حفظ اصول وارزش های نظام، هنگامي که دولت را تحويل داد موقعیت ايران در سطح بین المللی، به بهترین وضعیت پس از انقلاب اسلامی ارتقا يافته بود.
وي افزود:سال 83 و 84 مطلوبترين سال براي سياست خارجي ما بود و سال 85 بدترين سال و بحراني ترین سال سياست خارجي ايران، پس از انقلاب بود. به دليل عملکرد غلط سیاست خارجی در این سال کشور به موقعیت بسیار بدي در عرصه بین المللی رسید و اين وضعيت در سال 86 و 87 ادامه يافت.
امين زاده با اشاره به پرونده هسته اي ايران گفت: سال 83، ما سانترفيوژ مي ساختيم اما فعاليت هسته اي ايران به سمت بحران نرفت اما در سال 85 پرونده ما از آژانس به شوراي امنيت رفت. بزرگترین شکست سیاست خارجی ایران اتفاق افتاد و ما را با مشکلات عظیمی مواجه کرد.
وي ادامه داد:هيچ تحريمي در دوره خاتمي عليه ايران شکل نگرفت و پرونده ايران به شوراي امنيت نرفت و سياست خارجي دولت خاتمي به گونه اي بود كه توانست در حين رسيدگي به پرونده هسته اي رابطه اش را با دنيا حفظ كند.
معاون وزير امور خارجه دولت اصلاحات تصريح كرد:براي اولين بار بزرگترين اجماع جهاني در تاريخ سازمان ملل كه عليه يك كشور بود بر عليه ايران صورت گرفت و براي اولين بار در تاريخ ، ايران به عنوان متهم به شوراي امنيت رفته است.شوراي امنيت سازمان ملل يک مرجع بين المللي است و راي آن در دنيا به عنوان قاضي ارشد سازمان ملل قاطع است.
وي اضافه كرد:چون سياست خارجي ما در دولت نهم نا بخردانه بوده است باعث شد كه اين وضعيت بحراني براي ما به وجود آيد.
امين زاده با مقايسه سهم دولت ها در پرونده هسته اي گفت:اگر بخواهيم در پيشبرد صنعت هسته اي کشور به دولت ها سهم بدهيم به نظرمن 65 تا 70 درصد متعلق به دولت خاتمي است و 20 تا 25درصد متعلق به دولت هاي قبل از خاتمي و 10 درصد هم متعلق به دولت احمدي نژاد است . اين 10 درصد را هم به اين علت به دولت نهم اختصاص دارد كه این دولت توانسته در اين 3 سال خط توليد سانترفيوژهایی را که از دولت قبل تحویل گرفته روشن نگه دارد.
وي افزود:وقتي خاتمي دولت را تحويل داد هيچ تحريمي عليه ايران وجود نداشت و تحريمها حاصل سياست خارجي دولت نهم است واگر بخواهیم سهم دولت های مختلف را در بروز این بحران هم تعریف کنیم، در مقابل عملکرد 10درصدی سهم، 70 درصد اين بحران هسته اي متعلق به دولت احمدي نژاد است و اين دولت به صورتي عمل كرد كه كشورهاي موثر دنيا به اتفاق آرا تصميم گرفتند كه پرونده ايران به شوراي امنيت برود.
اين استاد دانشگاه خاطر نشان كرد:در زمان دولت خاتمي اروپايي ها خيلي به ما اصرار كردند كه نگذاريد پرونده تان به شوراي امنيت برود چون ما در شوراي امنيت نمي توانيم در مقابل آمريكا به ايستيم .
وي متذكر شد:در طول تاريخ سازمان ملل ، تنها دو قطعنامه مصوب مجمع عمومی سازمان ملل با اتفاق آرا، به نام دو رئیس جمهور ایران ثبت شده است. قطعنامه اول درخصوص پيشنهاد خاتمي مبني برتعیین سال 2001 میلادی به عنوان سال تمدن ها بود. به دلیل اعتبار و اهمیت و جهان شمولی پیشنهاد، همه کشور های جهان، حتی مخالفان ایران، از پیشنهاد خاتمی حمایت کردند و بازتاب زیادی داشت و قطعنامه دوم علیه اظهارات رئیس جمهور ایران و درمورد هولوکاست و به منظوربه رسميت شناخته شدن همیشگی هولوکاست پس از سخنان احمدي نژاد بود.همه کشورهای جهان از جمله دوستان ایران برعلیه نظر رئیس جمهور ایران رای دادند و بزرگترین پیروزی برای صهیونیست ها در مجمع عمومی سازمان ملل متحد محقق شد.
امين زاده ياد آور شد:سياست خارجي خاتمي توسعه گرا بود و به همين خاطر آمريکا در مساله تحريم ها تنها بود و ما توانستيم با حفظ اصول نظام هم به دانش هسته اي دست يابيم و هم راه هاي توسعه را باز کنيم.
وي ادامه داد:اثر تحريم ها در دوره خاتمي کاهش يافت اما سياست خارجي دولت فعلي ماجراجوست. بجای حل بحران، و یا به خیال خود برای حل یک بحران، بحران دیگر ایجاد می کند. آگاهانه به سمت بحران سازی رفت و بحران های جدیدی درست کرد تا مساله هسته اي را تحت الشعاع قرار دهد. نتایج این سیاست ماجراجویانه برای کشور فاجعه بار بوده است.
معاون وزير امور خارجه دولت اصلاحات با اشاره به سفرهاي خارجي احمدي نژاد گفت:در سه سال گذشته رييس جمهور بدترين سفرهاي تمامی روسای جمهور پس از انقلاب را انجام داده است. سفرهایی که باعث تحقیر و بی عزتی کشور بوده است. برخی از این سفرها بدون دعوت انجام شده است، مثل سفرهای سرراه سریلانکا به هند و پاکستان، یا به زور سفر ها به میزبان تحمیل شده است،مثل سفر اول و چهارم ( سفر زیارتی) رئیس جمهور به عربستان سعودی، یا سفر به قطر برای شرکت تاسف بارش در اجلاس سران کشورهای خلیج فارس، یا سفرهای مکرر بدون پاسخ کشور میزبان انجام شده است، یا سفرهای با تشریفات تفریحی بوده است مثل سفر برای افتتاح بازی های المپیک به قطر و چین یا سفر به ترکیه .
وي با اشاره به سفر سال گذشته احمدي نژاد به نيويورك اظهار داشت:تا كنون هرگز سابقه نداشته كه فردي كه مهمان سازمان ملل است تا این حد مورد توهین و تحقیر رسانه ها و نهادهای رسمی آمریکایی قرارگیرد. کاری که با رئیس جمهوز ایران پیش از شروع سفر کردند، و همزمان با حضور او در آمريكا ادامه دادند واز جمله در دانشگاه كلمبيا به احمدي نژاد توهين بسیار كردند .
وي ادامه داد:قبل از سفر سال گذشته رييس جمهور به نيويورك اکثر مديران وزارت خارجه معتقد بودند که سفر او به نیویورک درست نیست و برخی به رييس جمهور گفتند كه نرود و نپذیرفت. در نیویورک برخی از مدیران وزارت خارجه به او توصیه کردند که به دانشگاه كلمبيا نرويد اما او گوش نكرد رفت و آن اتفاقات تحقیر کننده و بی عزتی ها و بی حرمتی ها اتفاق افتاد و وقتي هم كه از نيويرك برگشت همه مديراني را كه به او توصيه كردند به دانشگاه كلمبيا نرود از كار بركنار كرد.
اين پژوهشگر با بيان اينكه هيچ تصوير روشني در سياست خارجي دولت نهم برای حل بحران های ایران در سطح بین المللی و بخصوص بحران هسته ای نيست گفت:سياست خارجي احمدي نژاد يك سياست ماجراجو و بحران ساز است برای حل بحرن بحران جدید ایجاد کرده است و این سیاست به طرز فاجعه باری شکست خورده است. دولت وقتی بحث هولوكاست را مطرح كرد مي خواست بحران هسته اي را تحت الشعاع قرار بدهد اما اوضاع خیلی بدتر شد .
وي اضافه كرد:اين دولت هميشه دوست دارد تيتر رسانه هاي دنيا باشد. همه رسانه های مخالف ایران هم استقبال می کنند. رسانه آمریکایی آنقدر سخنان احمدی نژاد را با دقت و گستردگی منتشر می کنند که سخنان هیچ مقام ایران پس از انقلاب را منتشر نکرده اند. آنان با استفاده از این سخنان متاسفانه تصویر نازیبا، بحران ساز، ماجراجو و صلح ستیزی را از ایران به نمایش گذاشته اند.
امين زاده با اشاره به اختلاف ديرينه ايران و آمريكا گفت:اختلاف ايران و آمريکا بايد به سمتي برود که تمام شود. البته برخي معتقدند بدون دشمن نمي شود در كشوررا اداره كرد و برخي هم مي گويند كه حداکثر بايد در خارج از ايران با آمريكا رابطه و تماس های محدود داشته باشيم .
وي ادامه داد:در زمان دولت خاتمي آمريكا درخواست کرد که در ايران دفتر كنسولگري بزند و ایران پاسخ نداد. اما این بار بدون درخواست رسمی دولت آمریکا، دولت ایران به دنبال گشایش دفتری با پرچم آمریکا به هرنام و در هر سطحی می دود. گاه مسوولان این دولت مذاكره و ارتباط با آمريكا را گدايي مي كنند. او گفت به عنوان یک نمونه علاقمندم موقعیت و رفتار دو رئیس جمهورایران را در رابطه با گفتگو با آمریکا مطرح می کنم. یکی از جدی ترین انتقادهایی که دوستان آقای خاتمی به ایشان در زمینه سیاست خارجی وارد می کردند، پرهیز آقای خاتمی از مواجهه با کلینتون و عکس نگرفتن با رهبران جهان در سال 2000 میلادی در اجلاس هزاره در نیویورک بود. شاید انتقاد بجایی هم بود اما واقعیت این بود که ایشان نگران از فشارهای داخلی و مشکلاتی که ممکن است با آن در داخل مواجه شود از مواجهه با کلینتون و حتی یک تماس کوتاه و تشریفاتی نیز گریزان بود. بعد از سخنرانی آقای خاتمی درسازمان ملل که با حضور کلینتون انجام شد، وقتی ایشان شنید که ممکن است کلینتون به طرف محل استراحت او درسازمان ملل برود محل را ترک کرد. کلینتون راهروهای مسیر حرکت آقای خاتمی را طی کرده بود تا شاید به صورت اتفاقی با ایشان مواجه شده و گفتگویی بکند. وی وقتی آقای خاتمی را پیدا نکرده بود حتی به اطاقی استراحت ایشان در سازمان ملل هم سرزده بود که بجای ایشان با محافظ ایشان مواجه شده بود و با وی دست داده بود. فارغ از اینکه کار آقای خاتمی درست بوده یا نه ، اما حتما هرکس این ماجرا را می شنید در مورد عزت نفس و موقعیت با عزت رئیس جمهور ایران در برابر رئیس جمهور آمریکا تردید نمی کرد فقط خیلی ها گریزان شدن آقای خاتمی بخاطر مخالفت های داخلی و تندروها را اشتباه می دانستند. این موضوع را مقایسه کنید با رفتار آقای احمدی نژاد. من واقعا وقتی مصاحبه آقای احمدی نژاد را با لری کینگ دیدم از این منظر تکان خوردم. رئیس جمهور ایران در یک مصاحبه یک ساعته نه یک بار بلکه چهار یا پنج بار، گفتگوی با آمریکائیان را تمنا و درخواست نمود. در پاسخ هرسوال با ربط و بی ربطی به سراغ تمایل خودش برای گفتگو با آمریکائیان رفت و تمنای مذاکره باآمریکا را بیان کرد. هرچند من با مذاکره دولت کنونی با آمریکائیان موافق بوده و هستم و معتقدم شکستن این تابو توسط این دولت به هرمیزان که وسیعتر باشد بهتر است. اگراز سفر آقای مشایی به نیویوک هم چیزی در این رابطه دربیاید خوبست، اما تکرار این همه تمنا و خواهش و حتی التماس بی پاسخ از سوی رئیس جمهور ایران، شکستن عزت و کرامت ملت ایران و نظام جمهوری اسلامی است. من واقعا نمی توانم بپذیرم که رئیس جمهور ایران، به خاطر ترمیم سیاست خارجی خسارت بارش، به چنین حقارت هایی که البته بی حاصل هم هست، تن بدهد .
وي در خصوص رابطه با رژيم صهيونيستي نيز افزود:ظلم اسرائيل به فلسطين آشکار است ما نيز بايد از فلسطينيها حمايت کنيم اما اشکال ما اين است که گاه دولت ایران مي خواهد شاگرد اول اين بحران باشد وازتندترین فلسطینی ها هم تند شود. مواضع خاتمي در حمايت از فلسطين خيلي محكم تر از احمدي نژاد بود و حتي وقتي توني بلر بعد از حادثه 11 سپتامبر با خاتمي تماس گرفت تا بر سر مساله مبارزه با تروريست ايران به جامعه بین المللی کمک کند، خاتمي هم براي بلر شرط گذاشت و گفت ما به شرطي می توانیم کمک کنيم که لبناني ها و فلسطيني ها را کنار گروه هاي تروريستي مثل القاعده نگذاريد چرا که اينها براي دفاع از حقوق انسانی و سرزمین خود و زندگي شان مي جنگند و اين موضوع با جنایات طالبان و القاعده بسيار متفاوت است. ايران قدرتمند و البته بدون ماجراجویی بايد از فلسطين حمايت کند و اين مساله به منافع و امنيت ملي ما نيز مربوط مي شود.
معاون وزير امور خارجه دولت اصلاحات در ادامه نشست حزب جوانان ایران اسلامی، تصريح كرد:در چارچوب سياست خارجي مي توان روی اصول پا فشاری کرد ولي ماجراجويي با اصولی بودن در سياست خارجي متفاوت است و ماجراجویی به سياست خارجي ما ضربه مي زند.
وي ادامه داد:با اعتمادسازي مي توان به توان هسته اي دست يافت اما بايد طوري تدبیر مي کنيم که با عمل خود نشان دهيم که انرژي هسته اي ما صلح آميز است و هيچ انگيزه نظامي از آن نداريم. باید این مسئله را برای جهان باورکردنی کنیم.
امين زاده تاكيد كرد:با رويكردي كه دولت نهم در پرونده هسته اي داشت، به ارجاع این پرونده به شورای امنیت سازمان ملل کمک کرد و با این کار، مدیریت اين پرونده را دو دستي به آمريكا تحويل داد و اين سياست ما خيلي به تندروهای آمریکایی كمك مي كند .
وي افزود:سياست ماجراجويانه دولت نهم سياستي است كه در سطح جهان بي اعتمادي بوجود مي آورد و اين امر باعث اتحاد و اجماع ديگر كشورها بر عليه ما شده و مي شود.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت:سياست خارجي ايران بايد مدبرانه باشد. دولت قوي مي تواند با تدبير مشکلات را حل کند اما امروز وزارت خارجه ضعيف ترين دوران پس از انقلاب را طي مي کند. سياست خارجي جنجالي غير قابل اعتماد است. اينکه هميشه تيتر اخبار دنيا شويم فرصت نيست بلکه غالب اوقات نشان دهنده بحران و خطرو تهديد شوندگی است.
معاون وزير امور خارجه دولت اصلاحات در خصوص اينكه اگر خاتمي به عنوان رييس جمهور آينده انتخاب شود چه اتفاقي خواهد افتاد گفت:اگر خاتمي بيايد و رئیس جمهور شود، فقط نفس آمدنش باعث یک تغيير عمده در موقعیت بحرانی ایران در جهان می شود و حتما با حضور خاتمي وضع ما از وضعيت فعلي بهتر خواهد شد. بودن آقای خاتمی در راس قوه مجریه ایران، باردیگر زمینه اعتماد سازی با جامعه بین المللی را فراهم خواهد کرد و تمایل ایران برای پرهیز از بحران سازی را باور کردنی خواهد نمود. آمدن خاتمي مي تواند به حل مشكلات بين المللي ايران سرعت بدهد و يك تغيير اساسي در سياست خارجي ما رخ خواهد داد.
