نعمت احمدي

بعد از انتشار نامه حضرت امام خطاب به مسوولان نظام در خصوص شرايط و وضعيت جنگي و علت قبول قطع‌نامه 598 شوراي امنيت توسط هاشمي ‌رفسنجاني كه به گفته دفتر روابط مجمع تشخيص مصلحت نظام به جهت جلوگيري از رفع هرگونه شبه در تاريخ، انتشار يافت اظهارنظرهاي متفاوتي از سوي افراد و گروه‌ها در خصوص انتشار اين نامه صورت گرفت، عده‌اي موافق انتشار اين نامه تا مرز گشايي پذيرش قطع‌نامه از آن ياد كردند و عده‌اي از اين نامه به‌عنوان نامه سري حضرت امام يكي از اسناد طبقه‌بندي شده نظام اسم بردند، در نوشته حاضر بنا دارم با تكيه بر قوانين موجود تعريفي از اسناد سري و طبقه‌بندي شده نظام را شرح دهم. قانون مجازات انتشار و افشاي اسناد محرمانه و سري دولتي مصوب 1353 و آيين‌نامه طرز نگهداري اسناد سري و محرمانه دولتي و طبقه‌بندي و نحوه مشخص نمودن نوع اسناد و اطلاعات مصوب 1/10/54 قوانين حاكم موجود مي‌باشد. برابر ماده 1 قانون - اسناد دولتي عبارتند از: هر نوع نوشته يا اطلاعات ثبت يا ضبط شده مربوط به - وظايف و فعاليت‌هاي وزارتخانه‌ها و موسسات دولتي و وابسته به دولت و شركت‌هاي دولتي از قبيل مراسلات، دفاتر، پرونده‌ها، عكس‌ها... اسناد دولتي سري نيز چنين تعريف شده است. اسنادي است كه افشاي آنها مغاير با مصالح دولت و يا مملكت باشد، اسناد دولتي محرمانه هم اين‌گونه تعريف شده است... اسنادي كه افشاي آن‌ها مغاير با مصالح خاص اداري سازمان‌هاي مذكور باشد. بنابراين بين سند محرمانه و سند سري تفاوت است علاوه بر آن نوع و طبقه هر سند برابر ماده 5 آيين نامه طرز نگهداري اسناد، درصدر و ذيل سند درج مي‌شود. طبقه‌بندي اسناد هم تعريف حقوقي خاص دارد و هر طبقه هر سند با توجه به مفاد آن تعيين مي‌شود و اين طبقه بندي هم به وسيله مسوول واحدي كه آن سند را تهيه كرده است تعيين مي‌شود در صورتي كه نظر مسوول واحد بر سري شناختن سند باشد بايد موافقت رييس سازمان يا مقام ماذون از طرف او نيز جلب شود. و در نهايت از سند سري يا محرمانه نبايد بيش از نسخ مورد لزوم تهيه شود.‌حال بايد ديد نامه حضرت امام جزو اسناد سري يا محرمانه مي‌باشد و اين مهم يعني سري بودن يا محرمانه بودن آن حسب ماده 3 آيين نامه طرز نگهداري اسناد به تاييد مسوول مربوطه رسيده و از نظر طبقه بندي در چه طبقه‌اي قرار مي‌گيرد پاسخ اين سوالات ساده است نامه به صورت عام و خطاب به مسوولان نظام نوشته شده و در زمان خود نسخ فراواني از اين نامه در اختيار افراد مختلف به تبع مسووليت آنان گذاشته شده بود مثلا آقاي غلامرضا مصباحي مقدم سخنگوي جامعه روحانيت مبارز در مورد نامه مي‌گويند...من اين نامه را كه نشان مي‌دهد حضرت امام براي پايان جنگ به موقع اقدام كردند در زمان خودش ديده بودم (كارگزاران شماره 128 صفحه اول) افراد مختلف ديگري هم از رويت نامه ياد كرده‌اند و بعد از پذيرش قطع‌نامه و اعلاميه تاريخي حضرت امام هم هيچ مرجع يا مسوول واحدي راجع به محرمانه بودن اين نامه و نوع طبقه بندي آن تصميم گيري نكرد اگر چنين اقدامي صورت گرفته بود وزارت خانه يا موسسه و سازماني كه اين سند محرمانه در آنجا نگهداري مي‌شد اولا نسبت به جمع‌‌آوري نسخ متعدد آن اقدام مي‌نمود ثانيا نوع وطبقه سند معين و درصدر و ذيل آن درج مي‌شد و از آنجايي كه مسووليت اسناد ‌مربوط به حضرت امام قاعدتا بر عهده موسسه حفظ و نشر آثار امام مي‌باشد اين موسسه ظرف اين چند روز موضع‌گيري مي‌كرد و مهم‌تر اين كه هيچ فردي به اندازه آقاي هاشمي رفسنجاني اشراف بر اين موضوع نداشت كه نامه حضرت امام طبقه بندي شده و جزو اسناد محرمانه مي‌باشد و يقينا دستور انتشار آن را نمي دانند آنچه از محتواي متن نامه بر مي‌آيد، حضرت امام اين نامه را براي روشنگري ذهن مردم و تفهيم علت آتش بس نوشتند و الا مسوولين نظام كه با حضرت امام مراوده داشتند و اين نامه با توجه - به نامه فرمانده سپاه پاسداران كه يكي از دهها گزارش سياسي، نظامي، كه به امام رسيده و سرانجام ايشان تصميم به پذيرفتن قطع‌نامه گرفته بودند نوشته شده بود و تنها مردم بايد در جريان قرار مي‌گرفتند والا مسوولين رده بالاي نظام با چشمي خونبار و قلبي مالامال از عشق به اسلام و ميهن اسلامي چنين تصميمي گرفته‌اند (نقل از نامه امام) نامه اي كه براي مردم نوشته شده بود و در هجدهمين سال نوشتن آن انتشار يافت و طبيعي است كه ديگر موضوع پوشيده و پنهاني باقي نمانده كه بتوان جداي از عنوان حقوقي اسناد محرمانه و طبقه‌بندي از نظر سياسي نيز به اين نامه عنوان محرمانه داد.‌

منبع:روزنامه همبستگي